Thị trường ngoại hối ngày 12/5 ghi nhận một diễn biến vô cùng bất ngờ khi khoảng cách giá bán USD giữa chợ đen và các ngân hàng thương mại chính thức bị xóa nhòa. Thực trạng số liệu cho thấy, tỷ giá tại các ngân hàng tiếp tục neo sát trần điều hành, trong khi giá USD trên thị trường tự do lại quay đầu lao dốc mạnh, kéo mức chênh lệch giữa hai thị trường về gần như bằng 0. Diễn biến đặc biệt này xuất hiện trong bối cảnh các cơ quan quản lý đang tăng cường chấn chỉnh, siết chặt kỷ luật trên thị trường vàng và ngoại hối suốt thời gian gần đây, giúp bẻ gãy các làn sóng đầu cơ và ổn định tâm lý thị trường.
Thị trường ngân hàng thương mại – Giá bán đồng loạt neo sát trần
Trong hệ thống ngân hàng, áp lực tỷ giá vẫn duy trì ở mức cao khi các nhà đài đồng loạt đẩy giá bán ra kịch biên độ cho phép.
Tỷ giá trung tâm và trần biên độ mới
Ngày 12/5, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm của đồng USD/VND ở mức 25.123 VND, tăng 5 đồng so với phiên trước và tăng 11 đồng so với cuối tuần trước. Với biên độ dao động +/-5%, mức tỷ giá trần mà các ngân hàng thương mại được phép giao dịch đã được nâng lên ngưỡng 26.379 VND.
Các ngân hàng lớn đồng loạt kịch trần bán ra
Khảo sát biểu niêm yết của hơn 30 ngân hàng lúc 15h ngày 12/5 cho thấy, giá bán USD đồng loạt neo cứng ở mức tối đa là 26.379 VND, sát trần biên độ cho phép. Chỉ một số rất ít ngân hàng niêm yết thấp hơn mức trần này một vài đồng, như HSBC (26.378 VND), Indovina (26.375 VND), MBV (26.368 VND) và VietinBank (26.373 VND). Trên thị trường liên ngân hàng, tỷ giá USD/VND giao dịch quanh mức 26.330 VND, tăng 0,04% so với phiên trước nhưng vẫn thấp hơn 0,39% so với đỉnh 52 tuần.
Chênh lệch mua – bán kéo rộng do giá mua phân hóa
Ở chiều mua vào, mặt bằng giá phổ biến của các ngân hàng lớn (Vietcombank, BIDV, MB, ACB…) tập trung trong vùng từ 26.090 đến 26.140 VND. Mức giá mua cao nhất ghi nhận tại HSBC và VPBank (quanh 26.170 VND); thấp nhất là NCB (25.770 VND). Do giá bán ra gần như cố định ở mức trần, mức chênh lệch mua – bán tại các ngân hàng chủ yếu phụ thuộc vào giá mua vào, phổ biến dao động khoảng 240 – 280 VND.
Thị trường tự do – Áp lực đầu cơ “bốc hơi”, chênh lệch chạm đáy
Trái ngược với đà căng thẳng tại các ngân hàng, thị trường tự do lại chứng kiến một pha hạ nhiệt mạnh mẽ chưa từng có.
Cú lao dốc đưa khoảng cách giá bán về 1 đồng
Vào chiều ngày 12/5, tỷ giá bán USD trên thị trường tự do đã giảm mạnh tới 90 đồng so với ngày hôm trước, lùi về mức 26.380 VND. Khi đặt cạnh mức giá bán kịch trần 26.379 VND của các ngân hàng thương mại, chênh lệch giá bán USD giữa thị trường tự do và thị trường ngân hàng lúc này chỉ còn vỏn vẹn đúng 1 đồng.
Nhìn lại đỉnh lịch sử và đà hạ nhiệt của tâm lý đầu cơ
Diễn biến này cho thấy áp lực đầu cơ tích trữ ngoại tệ đã hạ nhiệt đáng kể. Nếu như vào thời điểm cuối tháng 3, giá USD tự do bán ra từng bị đẩy vọt lên tới 28.080 VND thì đến ngày 12/5 đã giảm về quanh mốc 26.380 VND, thấp hơn 1,64% so với đầu năm. Trước đây, có thời điểm giá USD tự do cao hơn ngân hàng tới 1.500 – 1.700 VND mỗi USD, nhưng hiện tại khoảng cách này gần như đã bị xóa nhòa hoàn toàn.
Chiều mua vào của thị trường tự do vẫn neo cao
Mặc dù chiều bán ra giảm mạnh, nhưng ở chiều mua vào, USD tự do vẫn giữ giá giao dịch quanh mức 26.350 VND. Mức giá mua vào này trên thị trường tự do hiện vẫn đang cao hơn khoảng 251 đồng so với mức giá mua vào bình quân tại hệ thống các ngân hàng thương mại.
Nguyên nhân và thông điệp ổn định từ cơ quan quản lý
Hiện tượng sụt giảm chênh lệch này là kết quả tổng hòa từ các chính sách can thiệp quyết liệt trong nước và bối cảnh quốc tế thuận lợi.
Tác động cộng hưởng từ việc siết kỷ luật thị trường vàng
Nguyên nhân cốt lõi của hiện tượng xóa nhòa chênh lệch này phần lớn phản ánh tác động trực tiếp từ việc các cơ quan quản lý tăng cường chấn chỉnh, siết chặt hoạt động trên cả thị trường vàng lẫn thị trường ngoại hối. Các biện pháp kiểm tra, giám sát mạnh tay đã làm giảm đáng kể tâm lý găm giữ ngoại tệ của giới đầu cơ.
Xu hướng hạ nhiệt của sức mạnh đồng USD quốc tế
Bên cạnh các yếu tố nội tại, bối cảnh quốc tế cũng giảm bớt áp lực lên tỷ giá. Trong ngày 12/5, chỉ số DXY dù nhích nhẹ 0,19% lên mức 98,15 điểm, nhưng tính từ đầu năm đến nay, chỉ số DXY thực tế đã giảm khoảng 0,18% và giảm tới 3,58% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ổn định kỳ vọng tỷ giá và tâm lý thị trường dài hạn
Sự hạ nhiệt của đồng USD thế giới kết hợp với các giải pháp quản lý mạnh mẽ trong nước đã góp phần ổn định kỳ vọng tỷ giá của người dân và doanh nghiệp. Việc chênh lệch tiệm cận về mức 0 là minh chứng cho thấy các chính sách vĩ mô đang đi đúng hướng, giúp thanh lọc thị trường và đưa dòng vốn ngoại hối về trạng thái an toàn.
Kết luận
Hiện tượng chênh lệch giữa giá bán USD tự do và ngân hàng co hẹp về mức gần như bằng 0 là một tín hiệu vô cùng tích cực đối với nền kinh tế vĩ mô. Kết quả này chứng minh rằng các biện pháp chấn chỉnh, siết chặt kỷ luật thị trường vàng và ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước đã phát huy tác dụng rõ rệt, đẩy lùi hiệu quả tâm lý đầu cơ, găm giữ ngoại tệ của dòng tiền chợ đen. Việc ổn định được kỳ vọng tỷ giá trong bối cảnh chỉ số DXY toàn cầu có xu hướng giảm dài hạn sẽ giúp các doanh nghiệp yên tâm chủ động kế hoạch kinh doanh, giảm thiểu rủi ro tỷ giá, đồng thời củng cố vững chắc niềm tin vào các công cụ điều hành kinh tế của cơ quan quản lý.
