Phẫu thuật robot đang tạo nên một bước chuyển mình vô cùng mạnh mẽ cho nền y tế Việt Nam. Nhiều ca bệnh khó và ung thư phức tạp trước đây từng buộc người bệnh phải ra nước ngoài điều trị, thì nay đã được xử lý vô cùng hiệu quả ngay trong nước. Diễn biến này chính là bệ đỡ vững chắc để các bệnh viện hình thành nên những trung tâm phẫu thuật robot đạt tiêu chuẩn quốc tế. Tại buổi Talkshow ngày 15-5 vừa qua với chủ đề “Trung tâm Robot” phẫu thuật thế hệ mới do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Hệ thống Bệnh viện Đa khoa (BVĐK) Tâm Anh tổ chức, TS.BS Vương Ánh Dương – Phó Cục trưởng của Cục Quản lý Khám chữa bệnh Bộ Y tế khẳng định hệ thống khám chữa bệnh trên toàn quốc đang có những bước phát triển vượt bậc trong công nghệ y tế.
Kỷ nguyên y tế số với hàng chục kỹ thuật robot và AI
Sự phát triển đồng bộ của công nghệ y tế đã mang lại những thay đổi toàn diện trong danh mục kỹ thuật khám chữa bệnh tại Việt Nam.
Sự phát triển vượt bậc của danh mục kỹ thuật mới
TS.BS Vương Ánh Dương dẫn chứng thực tế rằng trong khoảng 5 đến 7 năm trở lại đây, hệ thống y tế đã bổ sung thêm khoảng 1.200 kỹ thuật mới vào danh mục khám chữa bệnh ở tất cả các chuyên khoa. Trong đó, những lĩnh vực ghi nhận sự phát triển nổi bật nhất bao gồm ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh và phục hồi chức năng.
Cập nhật hơn 50 kỹ thuật robot và trí tuệ nhân tạo
Riêng trong lĩnh vực ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot, ngành y tế hiện đã cập nhật hơn 50 kỹ thuật hiện đại. Các kỹ thuật này bao gồm tập vận động bằng robot trong phục hồi chức năng, robot hỗ trợ phẫu thuật, nội soi, chẩn đoán hình ảnh. Ngoài ra, hiện vẫn còn hơn 500 danh mục kỹ thuật khác đang tiếp tục được các cơ quan chức năng thẩm định để bổ sung vào hệ thống.
Chuyển mình đồng bộ theo định hướng chuyển đổi số
Theo lãnh đạo Cục Quản lý Khám chữa bệnh, sự mở rộng này là minh chứng rõ nét cho sự phát triển toàn diện của y tế Việt Nam. Lĩnh vực khám chữa bệnh đang từng bước bắt nhịp sâu rộng với xu hướng chuyển đổi số để tiến vào kỷ nguyên y tế số, hoàn toàn phù hợp với tinh thần chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 72.
Từ những ca “không thể mổ” đến làn sóng thu hút Việt kiều
Năng lực làm chủ công nghệ của các bác sĩ trong nước đã nâng tầm vị thế của y khoa Việt Nam trên bản đồ thế giới.
Hành trình phủ sóng robot qua các chuyên khoa
TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên – Giám đốc mới của Trung tâm Tiết niệu – Thận học – Nam khoa, Hệ thống BVĐK Tâm Anh TP.HCM cho biết phẫu thuật robot tại Việt Nam đã trải qua một hành trình phát triển đáng ghi nhận. Công nghệ này đã triển khai thành công ở nhiều chuyên khoa như tiết niệu, tiêu hóa, tim mạch, ung bướu, thần kinh, chấn thương chỉnh hình và phụ khoa. Hệ thống bệnh viện đã xây dựng quy trình đồng bộ, phối hợp đa chuyên khoa và chuẩn hóa điều trị theo hướng dẫn quốc tế để nâng cao chất lượng chuyên môn.
Những “trợ lý” robot triệu đô hàng đầu thế giới
Mỗi năm, Hệ thống BVĐK Tâm Anh khẳng định luôn điều trị thành công cho hàng ngàn bệnh nhân mắc ung thư và bệnh lý phức tạp nhờ các hệ thống robot hiện đại. Trong đó có hệ thống robot Da Vinci Xi hỗ trợ điều trị hơn 120 loại bệnh ung thư; robot AI thay khớp; robot ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phẫu thuật thần kinh, cột sống, tiêu hóa, can thiệp tim mạch với độ chính xác cao, ít xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục.
Bước tiến cá thể hóa trong phẫu thuật não và cột sống
Trong phẫu thuật thần kinh, sọ não và cột sống, TTƯT.ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh – Cột sống tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM chia sẻ từ năm 2023 đến nay, đơn vị đã thực hiện hơn 300 ca mổ bằng hệ thống robot AI Modus V Synaptive. Hệ thống này cho phép cá thể hóa đường tiếp cận tổn thương dựa trên dữ liệu giải phẫu của từng bệnh nhân để thiết lập “hành lang an toàn” tối ưu khi xử lý u não hay dị dạng mạch máu. Đáng chú ý, nhiều bệnh lý trước đây được xem là “không thể mổ được” ở Việt Nam thì nay đã điều trị hiệu quả, tạo ra xu hướng nhiều Việt kiều từ Mỹ, Pháp trở về nước chữa bệnh do chất lượng tốt và chi phí hợp lý hơn.
Lợi ích vượt trội trong chấn thương chỉnh hình
Đối với các bệnh lý thoái hóa khớp gối, khớp háng hay cột sống thắt lưng, ThS.BS.CKI Đặng Khoa Học – Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình Tổng quát tại BVĐK Tâm Anh TP.HCM phân tích rằng sự kết hợp của AI và các hệ thống chẩn đoán hình ảnh giúp bác sĩ phát hiện sớm tổn thương. Việc ứng dụng robot trong mổ giúp đặt khớp nhân tạo đúng vị trí hơn, giảm mất máu, hạn chế cắt xương nhiều lần, giảm đau và giúp bệnh nhân phục hồi vận động sớm với dáng đi tự nhiên.
Giải pháp xây dựng trung tâm phẫu thuật robot bền vững
Để hiện thực hóa mục tiêu thành lập các trung tâm phẫu thuật kỹ thuật cao, ngành y tế cần giải quyết nhiều bài toán mang tính chiến lược.
Tháo gỡ “nút thắt” về hệ sinh thái đồng bộ
Các chuyên gia và cơ quan quản lý đều nhìn nhận “nút thắt” lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở công nghệ thiết bị, mà phụ thuộc vào nhân lực, cơ chế vận hành và khả năng tiếp cận của người bệnh. PGS Vũ Lê Chuyên nhấn mạnh yếu tố bền vững yêu cầu phải giải quyết đồng bộ ba vấn đề cốt lõi bao gồm: nguồn nhân lực chất lượng cao, quy trình chuẩn hóa và bài toán tài chính y tế.
Tầm nhìn đưa Việt Nam dẫn đầu công nghệ y tế khu vực
TS.BS Vương Ánh Dương bày tỏ kỳ vọng cả hệ thống bệnh viện công lập và tư nhân sẽ tham gia mạnh mẽ vào định hướng phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu ứng dụng công nghệ cao. Đây chính là nền tảng cốt lõi để Việt Nam hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn phải triển dài hạn nhất đến năm 2045, trở thành một trong ba quốc gia dẫn đầu khu vực về công nghệ cũng như chất lượng dịch vụ y tế.
Đề cao trách nhiệm thầy thuốc, tránh lạm dụng công nghệ
Mặc dù công nghệ mang lại nhiều lợi ích, Bộ Y tế lưu ý robot phẫu thuật suy cho cùng chỉ là công cụ hỗ trợ trong công tác chẩn đoán và điều trị. Trách nhiệm cao nhất trong thực hành lâm sàng vẫn luôn thuộc về người thầy thuốc trên tinh thần lấy người bệnh làm trung tâm. Bên cạnh đó, các cơ sở y tế cần lựa chọn công nghệ phù hợp với mô hình bệnh tật, điều kiện kinh tế địa phương và đảm bảo sự tiếp cận công bằng cho người dân. PGS Vũ Lê Chuyên cũng cảnh báo các bệnh viện cần chuẩn hóa quy trình chỉ định rõ ràng, tránh việc lạm dụng phẫu thuật robot tràn lan khi không thực sự cần thiết.
Kết luận
Hành trình chinh phục công nghệ phẫu thuật robot của đội ngũ bác sĩ Việt Nam đã khẳng định sự phát triển vượt bậc và vị thế bứt phá của ngành y học nước nhà. Việc làm chủ các hệ thống robot triệu đô như Da Vinci Xi hay Modus V Synaptive không chỉ mang lại cơ hội sống cho hàng ngàn bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo mà còn mở ra cơ hội lớn để hình thành các trung tâm y tế chuyên sâu đạt tiêu chuẩn quốc tế. Trong tương lai, bằng việc giải quyết tốt các bài toán về nhân lực, chuẩn hóa quy trình chuyên môn và có sự đầu tư đúng hướng, Việt Nam hoàn toàn có thể hiện thực hóa mục tiêu lọt vào nhóm các quốc gia dẫn đầu khu vực về công nghệ y tế vào năm 2030.
