Vừa qua, Ủy ban Quốc gia về bệnh truyền nhiễm (NCDC) của Thái Lan đã chính thức phê duyệt việc xếp loại “bệnh do vi rút Hanta” vào nhóm các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Quyết định mang tính bước ngoặt này được đưa ra vào ngày 15-5, đi kèm với một loạt các biện pháp giám sát và kiểm soát dịch tễ nghiêm ngặt chưa từng có. Đáng chú ý nhất trong quy định mới là yêu cầu báo cáo thần tốc các ca nghi nhiễm và áp đặt lệnh cách ly bắt buộc kéo dài lên tới 42 ngày đối với những người có tiền sử tiếp xúc nguy cơ cao. Động thái cứng rắn này đã chính thức đưa bệnh do vi rút Hanta trở thành căn bệnh thứ 14 nằm trong danh sách cảnh báo cao nhất của hệ thống y tế Thái Lan, nhằm chủ động ngăn chặn mọi nguy cơ bùng phát dịch bệnh trong cộng đồng.
Lý do Thái Lan nâng mức cảnh báo đối với virus Hanta
Việc thắt chặt kiểm soát đối với vi rút Hanta tuân theo một lộ trình nghiên cứu kỹ lưỡng từ các cơ quan quản lý và hội đồng chuyên gia y tế hàng đầu.
Tiến trình định danh và cơ sở pháp lý
Trước khi đi đến quyết định xếp loại chính thức, vào ngày 8-5, Cục Kiểm soát bệnh tật Thái Lan (DDC) đã được giao nhiệm vụ tập trung nghiên cứu, định danh chính thức căn bệnh này. Quá trình xét duyệt được thực hiện một cách nghiêm túc dựa trên các căn cứ và điều khoản quy định pháp lý của Đạo luật Bệnh truyền nhiễm năm 2015 hiện hành tại quốc gia này.
Khả năng lây truyền nguy hiểm qua đường hô hấp
Đến ngày 12-5, một hội đồng chuyên gia y tế đã họp và đưa ra kết luận cần thiết phải nâng mức cảnh báo đối với căn bệnh này lên mức tối đa. Nguyên nhân cốt lõi được xác định là do mức độ nghiêm trọng cao của bệnh đối với sức khỏe con người, cùng với khả năng lây truyền đáng lo ngại của vi rút thông qua các giọt bắn đường hô hấp trong không khí.
Hai hội chứng bệnh lý nguy hiểm được bao gồm
Quyết định nâng mức cảnh báo của Bộ Y tế Thái Lan bao gồm việc kiểm soát toàn diện đối với cả hai thể bệnh nguy hiểm do vi rút Hanta gây ra. Đó là Hội chứng phổi do vi rút Hanta (HPS) và Sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS). Do nằm trong danh sách cảnh báo cao, các nhân viên kiểm soát dịch bệnh giờ đây sẽ được trao thẩm quyền rộng rãi để thực thi pháp luật, đặc biệt là trong việc cưỡng chế cách ly.
Triệu chứng lâm sàng và tiêu chí chẩn đoán bệnh
Theo Tiến sĩ Somruek, Thư ký thường trực Bộ Y tế Công cộng Thái Lan, vi rút Hanta có diễn tiến phức tạp với nhiều biểu hiện từ nhẹ đến nặng.
Các biểu hiện ban đầu phi phát bệnh cực kỳ dễ nhầm lẫn
Ở giai đoạn khởi phát, bệnh do vi rút Hanta thường gây ra các triệu chứng cơ bản tương tự như nhiều loại bệnh sốt thông thường khác, rất dễ gây nhầm lẫn. Người bệnh sẽ có các biểu hiện cụ thể như sốt, ớn lạnh, đau đầu, đau mỏi các cơ, mệt mỏi cơ thể và xuất hiện các vấn đề về đường tiêu hóa như đau bụng, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy.
Biến chứng nặng dẫn đến nguy cơ tử vong cho đa lứa tuổi
Đối với các trường hợp bệnh chuyển biến nặng, vi rút Hanta có thể tàn phá cơ thể một cách nhanh chóng. Bệnh nhân có thể phải đối mặt với các tình trạng nguy hiểm bao gồm ho kéo dài, khó thở, viêm phổi, tràn dịch màng phổi, rơi vào trạng thái sốc, hạ huyết áp, xuất huyết bất thường, suy thận cấp, suy hô hấp nghiêm trọng và hoàn toàn có thể dẫn đến tử vong.
Tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh của Bộ Y tế
Bộ Y tế Thái Lan đã đưa ra các tiêu chí lâm sàng rất rõ ràng để chẩn đoán một người mắc bệnh. Tiêu chuẩn này áp dụng cho những cá nhân bị sốt cao trên 38 độ C, đi kèm ít nhất một trong các triệu chứng như ớn lạnh, đau cơ, đau đầu, đau bụng, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy. Đồng thời, các bác sĩ phải phát hiện ra các dấu hiệu bất thường thuộc nhóm HFRS (như xuất huyết bất thường, huyết áp thấp, suy thận cấp) hoặc thuộc nhóm HPS.
Quy trình phản ứng thần tốc và biện pháp cách ly nghiêm ngặt
Để đối phó với căn bệnh thứ 14 này, hệ thống y tế Thái Lan đã thiết lập một quy trình phản ứng cực kỳ nhanh chóng.
Quy tắc báo cáo trong 3 giờ và điều tra trong 12 giờ
Thái Lan quy định tất cả các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Hanta phải được báo cáo ngay cho cơ quan chức năng trong vòng 3 giờ kể từ khi phát hiện. Ngay sau đó, một cuộc điều tra dịch tễ học toàn diện bắt buộc phải được kích hoạt và tiến hành trong vòng tối đa 12 giờ để khoanh vùng đối tượng.
Biện pháp cách ly 42 ngày đối với người tiếp xúc
Những người được xác định là đã tiếp xúc có nguy cơ cao với người bệnh sẽ phải chịu lệnh cách ly bắt buộc trong vòng 42 ngày, tính từ lần tiếp xúc cuối cùng. Trong suốt thời gian cách ly này, nếu đối tượng phát triển bất kỳ triệu chứng lâm sàng nào, họ sẽ lập tức được xử lý như một ca nghi nhiễm chính thức và được tách riêng biệt để tiến hành các xét nghiệm y tế chuyên sâu.
Kế hoạch hành động tổng thể trên toàn quốc
Bên cạnh việc cách ly cá nhân, Bộ Y tế Thái Lan cũng đồng thời tăng cường công tác giám sát dịch tễ tại toàn bộ các cửa khẩu quốc tế. Chính phủ nước này đã tiến hành nâng cấp toàn diện hệ thống các phòng thí nghiệm nhằm tăng tốc độ trả kết quả xét nghiệm, nhanh chóng chuẩn bị sẵn sàng các phác đồ điều trị chuyên biệt cho hệ thống bệnh viện trên toàn quốc và đẩy mạnh việc giám sát chặt chẽ tại các địa phương.
Kết luận
Việc Thái Lan đưa bệnh do vi rút Hanta vào danh sách bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với thời gian cách ly lên tới 42 ngày thể hiện tinh thần chủ động cao trong công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tiến sĩ Somruek khuyến cáo người dân hoàn toàn có thể tin tưởng vào hệ thống giám sát dịch bệnh của quốc gia. Tuy nhiên, người dân cũng cần lưu ý nâng cao ý thức cảnh giác. Bất kỳ ai có tiền sử tiếp xúc với loài gặm nhấm hoặc từng di chuyển qua các vùng có nguy cơ cao, nếu xuất hiện triệu chứng sốt cao hoặc khó thở, cần phải đến ngay các cơ sở y tế để thăm khám và chủ động khai báo thông tin lịch trình đi lại để được hỗ trợ kịp thời.
